سیستانوبلوچستان با تکیه بر موقعیت استراتژیک و ظرفیتهای بینظیر مرزی، گامهای بلندی به سوی تحول اقتصادی برداشته است. بر اساس آمارهای رسمی، مبادلات مرزی این استان در سال ۱۴۰۴ با رشدی خیرهکننده، به بیش از ۳میلیون تن رسیده که نشاندهنده پویایی حوزه صادرات و ترانزیت است. در کنار این موفقیت تجاری، مسئولان استانی با تمرکز بر اصلاح فرهنگ کار و تقویت زیرساختهای کارآفرینی، در پی آن هستند تا با حذف مشاغل کاذب و ترویج اشتغال مولد، این جهش تجاری را به بستری پایدار برای رفاه عمومی و توسعه متوازن در پهناورترین استان کشور تبدیل کنند.
استان سیستانوبلوچستان که به عنوان دروازه شرقی تجارت ایران شناخته میشود، در سالهای اخیر توانسته است با بهرهگیری از زیرساختهای مرزی، نقش خود را در چرخه اقتصادی کشور پررنگتر کند. گزارشهای اخیر سازمان جهاد کشاورزی استان، گویای تحولی بزرگ در این بخش است. طبق آمار، مجموع مبادلات مرزی در سال ۱۴۰۴ به رقم ۳میلیونو۸۲هزارو۸۲۶ تن رسیده است. این در حالی است که این آمار در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون و ۸۶۰ هزار تن بوده و مقایسه این ارقام، از رشد چشمگیر ۶۵درصدی حکایت دارد.
این حجم از تبادلات که شامل ۴۰۹هزارتن صادرات، بیش از ۲میلیونو۴۸۶هزارتن واردات و ۱۸۶هزارتن ترانزیت است، نه تنها چرخهای اقتصادی استان را به حرکت درآورده، بلکه نشاندهنده توانمندی بالای قرنطینهای در گمرکات مرزی است؛ به طوری که تنها در سال گذشته، بیش از ۱۵هزار گواهی بهداشت برای محصولات کشاورزی صادر شده که خود گواهی بر استانداردسازی صادرات در این منطقه است.
اصلاح فرهنگ، پیششرط توسعه پایدار
با این حال، برای اینکه این ظرفیتهای کلان تجاری به توسعهای همهجانبه تبدیل شود، دستگاههای اجرایی و فرهنگی استان، نگاه ویژهای به مقوله «فرهنگ کار» دارند. حجتالاسلام مصطفی جهانشاهی، دبیر قرارگاه فرهنگ عمومی سیستانوبلوچستان، بر این باور است که زیرساختهای تجاری بدون فرهنگسازی کارآفرینی، ناقص خواهند ماند. به گفته وی، گرایش بخشهایی از جامعه به فعالیتهای غیرمولد و مشاغل کاذب، ریشه در نبود بسترهای آموزشی و ناآشنایی با مفهوم «شغل صحیح» دارد.
از همین رو، قرارگاه فرهنگ عمومی با نقشآفرینی به عنوان یک «تسهیلگر»، به دنبال همافزایی میان نهادهای اقتصادی و فرهنگی است. این رویکرد معتقد است که دستگاهها باید مدلهای اجرایی مشخصی برای تقویت فرهنگ کار ارائه دهند تا مسیر ورود جوانان به بازارهای مولد تسهیل شود.
